سیر تطور یک شعر

 

سیر تطور یک شعر

 

عنوان شعر اول : یاد تو

چک چک

چک چک

و باز صدای آشنای باران

و بوسه‌اش به شیشه پنجره

یاد تو را در دل من

زنده کرد

 

عنوان شعر دوم : شمیم خاطره

 

چکه

چکه

بر چترم

شمیم یادت رویید

سار خسته

روی سرو خاطره نشست

داغ عشقت

بر پیشانی شقایق جاماند

و سراب چشمانت

در سکوت سرد سبلان

زمینگیرم کرد

 

عنوان شعر سوم : ناگهان

ناگهان همراه شدم با

اتاق آبی

صندلی های چوبی

و آدمکهای طنابی

همه ادیب و شاعر

و من نیز سرودم

 

صفورا سلمانیان

 

نقد این شعر از : محمد مستقیمی (راهی)

 

عنوان شعر اول : یاد تو

چک چک

چک چک

و باز صدای آشنای باران

و بوسه‌اش به شیشه پنجره

یاد تو را در دل من

زنده کرد

 

عنوان شعر دوم : شمیم خاطره

چکه

چکه

بر چترم

شمیم یادت رویید

سار خسته

روی سرو خاطره نشست

داغ عشقت

بر پیشانی شقایق جاماند

و سراب چشمانت

در سکوت سرد سبلان

زمینگیرم کرد

 

عنوان شعر سوم : ناگهان

ناگهان همراه شدم با

اتاق آبی

صندلی های چوبی

و آدمکهای طنابی

همه ادیب و شاعر

و من نیز سرودم

 

نقد:

سه شعر که اتفاقاً مرتب شده‌اند در رتبه‌بندی بطوری که می‌توان گفت اولی شعاری بیش نیست و دومی ماهیت هنری دارد با روایتی ناقص و سومی شعر درستی است که ماهیتش عیبی ندارد و روایتش هم تقریباً بی‌عیب است حال به جزئیات بپردازیم:

چرا متن اول شعر نیست دقت کنید فضای احساس شاعر همان است که روایت می‌شود صدای قطرات باران و بوسه‌های باران بر شیشه‌ی پنجره خاطره ای را زنده می‌کند که البته ظاهراً بیشتر واژه‌ی (بوسه) است که زنده‌کننده است نه باران و قطراتش بر شیشه‌ی پنجره و بوسه هم تنها واژه‌ایست که در توصیف برخورد قطرات به شیشه بیان شده است و تنها واژه است که عامل قدرتمندی در تداعی نیست تازه اگر هم باشد آنچه روایت شده واقعیتی است که برای راوی پیش آمده و خوانندگان هم به همان پیامی می‌رسند که نویسنده بیان داشته است و چنین متنی شعر نیست بلکه شعار است اگر شاعر مشابه این فضا را یافته بود و آن را توصیف کرده بود فضای توصیف شده استعاری می‌شد به گونه‌ای که هر خواننده‌ای به تعبیر خویش و به احساسی که دوست داشت می‌رسید نه به احساس فریاد شده‌ی نویسنده.

و اما متن دوم که ماهیتی استعاری دارد و شعر است اما در روایت شاعر مشکلی دیده می‌شود چرا که شاعر از فضای احساس که درست شبیه شعر اول است آغاز می‌کند و در پایان به فضای خیال می‌رود که استعاری است در حالی که در شعر نباید سخنی از فضای احساس شاعر به میان بیاید.

شعر سوم که ماهیتی کاملاً استعاری دارد و فضای خیال شاعر فضای انجمن شعر است گویاست ولی در ترکیب (آدمک‌های طنابی) ابهامی وجود دارد که مفهوم کنایی آن صراحت ندارد که بهتر است در آن تجدید نظر شود.