تولّد شعر
شاعران پارسیگوي از دیر گاه تا
کنون در سرایش چهار گونه عمل کردهاند و میکنند:
1-تولّد
طبیعی:
ابتدا انگیزهای احساس آنان را برمیانگیزد. این احساس بر یک پدیدهی خارجی منطبق
میشود، آنگاه شاعر در خیال خود به یک کشف هنرمندانه میرسد که همان نگاه تازه به
آن پدیده است، حال لحظه سرودن فرامیرسد و شاعر به سراغ زبان میرود و آنچه را می
بیند تنها بیان میکند البته نحوهی بیان به استادی و مهارت او در زبان برمیگردد
که تفاوت های سبکی-زبانی شاعران دراین جاست. این روش طبیعی ترین حالت در تولّد شعر
است و این شعر «نقش حلال» است. از آن جا که آثار نو ادبیات ما بیشتر این ساختار را
دارند ما آن را ساختار نو مینامیم.
2-تولّد
وارونه:
هیچ انگیزهای وجود ندارد و احساسی در شاعر برانگیخته نمیشود. شاعر ابتدا به سراغ
زبان میرود و ذهن او با واژهها و همنشینی آنها در میآمیزد. اطّلاعات او نیز به
کمک میآید و در نتیجه یک فضای خیالی ایجاد میشود که شاعر همان را بیان میکند که
هیچ کشف و دید تازهای در آن نیست و هیچ احساسی
به همراه ندارد و اغلب شاعری که این کمبود را درک میکند در این جا امر بر
احساس کرده فرمان میدهد که ای خواننده! غمگین شو، شاد شو! متنفّر شو! و.... این
تولّد وارونه و این شعر «نقش حرام» است.
3-تلقیح مصنوعی: شاعر مثل تولّد وارونه ، ابتدا به سراغ واژگان و همنشینیها
میرود امّا فضای ذهنی ایجاد شده از اثر واژگان و همنشینی آنها یک احساس در شاعر
برانگیخته ميشود. یعنی واژگان تنها انگیزهاند، با برانگیخته شدن احساس، شاعر مثل
گروه اوّل عمل میکند، به سراغ پدیدهاي میرود گرچه پدیدهها را فضای ذهنی ایجاد
شده از انگیزهی واژهها محدود میکند اما شاعر به کشف و دیدگاه تازه در خیال خود
می رسد و آن گاه به بیان میپردازد و این شعر گرچه «نقش حلال» است امّا احساس این
باروري خيال مصنوعی است. نمونههای نوع دوم و سوم چون زاییدهی قالبهای کلاسیک
هستند، آن را ساختار کلاسیک می نامیم، گرچه این ساختار گهگاه در شعر نو هم دیده میشود.
4-سقط جنین: انگیزه، چه طبیعی، چه حاصل از واژگان(مصنوعی) به سراغ شاعر
میآید امّا شاعر به مرحله ی دوم که پدیدههای خارجی و کشف و دیدگاه تازه در خیال
است نمیرود و بلافاصله از احساس پل می زند و به سراغ بیان میرود. بیان او عینیّت
نمی یابد و در بیان ساده احساس خلاصه میشود. این بیان تنها احساسهای مشترک را
انتقال میدهد و این شعر چه «نقش حلال» باشد، چه «نقش حرام» تولّدی ناقص دارد و
محکوم به مرگ است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر